พิมกับคุณแฟนชอบกินอาหารญี่ปุ่นกันมากค่ะ  วันว่างทีไร  พอนึกอยากจะไปกินอาหารนอกบ้าน เราสองคนก็มักจะต้องนึกถึงอาหารญี่ปุ่นก่อนเป็นอันดับแรก  แล้วหนึ่งในบรรดาอาหารญี่ปุ่นที่พิมกับคุณแฟนชอบมาก ๆ ก็คือ "ซูชิ" ค่ะ

แล้วพอพูดถึงซูชิ ... พิมก็ต้องนึกไปถึงเรื่องที่พิมกับคุณแฟนชอบเถียงกันเสมอ  ก็คือเรื่องของการเรียกชื่อซูชิค่ะ  เพราะสำหรับพิมน่ะนะคะ  อาหารญี่ปุ่นอะไรที่เป็นคำ ๆ จะหน้าตาแบบไหน มีลักษณะยังไง  พิมเรียกรวมว่าซูชิหมดเลยค่ะ ... ฮ่ะๆ  .... แต่คุณแฟนพิมเค้าจะบอกเสมอว่ามันไม่ใช่  มันเรียกต่างกันอย่างนั้นอย่างนี้ ... แต่พิมก็ไม่เคยจำหรอกค่ะ  ^^"  คิดว่า เรียกอย่างนี้ใคร ๆ ก็เข้าใจได้เหมือนกันค่ะ

แต่จนมาถึงวันนี้ ... ไม่รู้อะไรเข้าสิง   พิมนึกอยากจะรู้รายละเอียดเกี่ยวกับ "ซูชิ" ขึ้นมาซะงั้น   ก็เลยไปนั่งค้นตามหนังสือที่มีอยู่  แล้วก็ค้นเพิ่มเติมในอากู๋  ปรากฎว่าพิมได้รู้เรื่องราวของซูชิขึ้นมาอีกมากโขเลยค่ะ  ... แล้วพอได้รู้  ก็รู้สึกว่า อืมมม ...ม  มันก็น่าสนใจอยู่เหมือนกันแห๊ะ  พิมก็เลยอยากจะเอามาบอกเล่าให้เพื่อน ๆ ได้ฟังกันด้วยน่ะค่ะ

"ซูชิ" ... โดยรวม ๆ แล้ว ก็จะมีความหมายประมาณว่าเป็นข้าวปั้นปรุงรสของญี่ปุ่นที่มีหน้า .... ไม่ว่าจะหน้าปลาดิบ หน้าสาหร่าย หน้าไข่หวาน หน้าไข่ปลา ฯลฯ เราเรียกรวมกันว่าซูชิทั้งหมดเลยค่ะ

แล้วในปัจจุบัน ไม่ว่าจะที่ญี่ปุ่นหรือเมืองไทยของเรานี่  ก็มีซูชิให้เลือกกินกันมากมายหลายแบบ  บางแบบก็หน้าตาคล้ายกัน บางแบบก็หน้าตาแตกต่างกัน ... จนอาจจะทำให้ใครหลาย ๆ คน เกิดอาการงง ๆ เหมือนกับพิมได้ .... ว่า ซูชิแต่ละแบบ เรียกชื่อเหมือนกันไหมหรือแตกต่างกันอย่างไร  .... วันนี้พิมก็เลยเอาชื่อของซูชิ  ซึ่งเรียกกันตามประเภทของซูชิมาฝากกันด้วยค่ะ

ซูชิ ... โดยทั่วไปก็จะแบ่งออกเป็นหลายประเภทนะคะ แต่พิมยกมาเฉพาะประเภทที่รู้จักทั่วไป ซึ่งก็จะมีอยู่ด้วยกัน 6-7 ประะเภท ค่ะ คือ

1. นิกิริ ซูชิ
2. มากิ ซูชิ
3. อินะริซูชิ
4. ชิราชิซูชิ
5. โอชิซูชิ
6. บาราซูชิ
7. โอนิกิริ

1. นิกิริ ซูชิ (Nigiri Sushi) ... ซูชิประเภทนี้เนี่ย ถือเป็นซูชิที่มีคนนิยมกินมากที่สุดก็ว่าได้    เป็นซูชิประเภทที่คนทำเค้าจะปั้นข้าวเป็นก้อนรี ๆ พอดีคำ  แล้ววางหน้าซูชิไว้ด้านบน  และอาจจะมีการตกแต่งเพิ่มเติมด้วยสาหร่าย    ซึ่งหน้าของซูชิประเภทนี้ ส่วนใหญ่มักจะเป็นอาหารทะเล ทั้งสุกและก็ดิบค่ะ เช่น แซลมอน-ซาบะดอง-หมึก-กุ้ง-ปลาไหลย่าง ฯลฯ  แล้วก็อาจจะมีการใส่วาซาบิเล็กน้อยไว้ใต้หน้าซูชิด้วย  (ไว้ให้ลุ้นตอนเอาเข้าปาก ^^)

2. มากิ ซูชิ (Maki Sushi) ...  นอกจากซูชิแบบปั้นเป็นคำด้านบน  ก็ยังมีซูชิแบบห่อ  ที่มีข้าวและไส้อยู่ข้างในค่ะ ... ซึ่งไม่ว่าจะห่อด้วยสาหร่าย  ห่อด้วยผัก ผลไม้ที่สไลด์บางๆ  หรือจะห่อด้วยอะไรก็แล้วแต่  เราเรียกซูชิชนิดนี้ว่า "มากิซูชิ" หรือเรียกสั้น ๆ ว่า "มากิ" ... ค่ะ

แล้วมากิซูชิเนี่ย  ก็ยังสามารถแบ่งออกเป็นประเภทย่อย ๆ ตามวิธีการห่อ ได้อีก 4 แบบ .... ตามนี้เลยนะคะ

2.1. ห่อด้วยสาหร่ายแล้วม้วนเป็นแท่งยาว หั่นเป็นชิ้นตามขวาง เวลาเสริฟมักจะเสริฟที่ละ 2 ชิ้นขึ้นไป ... ก็จะมี

- โฮโซมากิ
- ฟุโตมากิ
- คาซาริมากิ
- อุระมากิ

- โฮโซมากิ (Hoso Maki) ... เป็นมากิ หรือข้าวห่อสาหร่ายแบบธรรมดาที่สุด ทำง่ายที่สุด และมีขนาดเล็กพอดีคำ  โดยทั่วไปมักจะมีไส้แค่ 1-2 อย่าง  เช่น ไส้ทูน่า ไส้อะโวคาโด ไส้แตงกวา ไส้ปูอัด

- ฟุโตมากิ (Futo Maki) ... เป็นข้าวห่อสาหร่ายหรือมากิที่มีขนาดใหญ่ถึงใหญ่มาก  ทำให้ชิ้นนึงต้องกินหลายคำ  และจะมีหลายไส้รวมอยู่ในคำเดียวกัน  ส่วนใหญ่ก็จะเป็นพวกข้าวห่อสาหร่ายไส้รวมมิตร  อย่างในภาพด้านล่างนี่น่ะค่ะ

- คาซาริ มากิ (Kasai maki) ... นอกเหนือจากมากิ 2 แบบด้านบนแล้ว  ก็จะมีมากิแบบพิเศษ ที่เรียกกันว่า คาซาริมากิ ... เนื่องจากเป็นมากิที่จะมีการเรียงไส้ด้านในอย่างจงใจให้ออกมาเป็นรูปต่าง ๆ เช่น รูปรถ รูปดาว รูปดอกไม้ รูปตัวอักษร ... แล้วเมื่อหั่นชิ้นตามขวาง  จะเห็นเป็นรูปต่าง ๆ อย่างชัดเจน ....  ซึ่งมากิซูชิประเภทนี้ต้องใช้ฝีมือในการทำเป็นอย่างมากค่ะ  ดังนั้นแล้วจึงไม่ค่อยเห็นมากิประเภทนี้ในร้านซูชิทั่ว ๆไป

2.2 ห่อแบบทรงกรวย .... นอกเหนือจากการห่อแบบม้วนๆ และหั่นเป็นชิ้นแล้ว  มากิซูชิก็ยังมีการห่อแบบเป็นทรงกรวยด้วยสาหร่ายแผ่นใหญ่  แล้วก็มีไส้อยู่ข้างในด้วยค่ะ  ซึ่งมากิแบบนี้เราจะเรียกกันว่า  เทมากิ (Temaki) ... ค่ะ  และมากิแบบนี้  เวลาเสริฟ  มักจะเสริฟที่ละคำ ...  ที่รู้จักกันทั่วไปก็คือ แคลิฟอร์เนียโรล ซึ่งมักเรียกว่า แคลิฟอร์เนียมากิค่ะ

2.3. ห่อแบบพันด้วยแผ่นสาหร่ายโดยรอบ ... มากิแบบนี้จะปั้นข้าวให้เป็นคำก่อนเป็นอันดับแรก  จากนั้นก็ห่อโดยรอบด้วยสาหร่าย  แล้วนำมาใส่หน้าทีหลังค่ะ   เรียกกันว่า กุนคันมากิ (Gunkan Maki) โดยขอบของแผ่นสาหร่าย จะสูงกว่าข้าวเล็กน้อย เพื่อไว้สำหรับบรรจุหน้า .... และหน้าของมากิประเภทนี้ ก็ใส่ได้สารพัดเลย ไม่จำกัดว่าจะเป็นหน้าอะไรค่ะ  (อาจจะใส่มากกว่า 1 หน้าก็ได้ ไม่มีข้อห้าม)

2.4 อุระมากิ (Ura Maki) ... มากิแบบนี้เป็นมากิที่มีลักษณะการห่อแบบเอาสาหร่ายไว้ด้านในและข้าวไว้ด้านนอกค่ะ  (Ura ในภาษาญี่ปุ่นแปลว่า กลับตะเข็บ) ซึ่งจะตรงกันข้ามกับโฮโซมากิ  .. และมากิแบบนี้ เมื่อห่อ-ม้วนเสร็จเรียบร้อย  ก่อนจะนำไปหั่นเป็นคำ ๆ อาจจะนำไปคลุกงา หรือคลุกไข่กุ้ง เพื่อเพิ่มรสชาติและความสวยงามอีกก็ได้ค่ะ

3. อินะริซูชิ (Inari Sushi) ... เป็นซูชิอีกประเภทนึงค่ะ  ซึ่งซูชิประเภทนี้ จะใช้เต้าหู้ทอดสีน้ำตาล (บางทีก็ปรุงรส / บางทีก็ไม่ปรุง)  มาห่อข้าวและไส้ ในลักษณะเป็นแบบถุงน่ะค่ะ

4. ชิราชิซูชิ (Chirashi Sushi) ... ซูชิประเภทนี้  เป็นซูชิที่มักจะทำในรูปแบบอาหารกล่อง  มีทั้งแบบเอาข้าวใส่ในกล่อง แล้ววางหน้าตามลงไป และมีแบบผสมไส้ต่าง ๆ ลงไปในข้าวซูชิเลย ... ในญี่ปุ่นก็จะมีวางขายทั่วไปตามสถานีรถไฟน่ะค่ะ

5. โอชิซูชิ (Oshi Sushi) ... หรือเรียกกันอีกชื่อว่า ซูชิแบบอัดพิมพ์  ... เนื่องจากซูชิประเภทนี้ จะมีการนำเอาเนื้อปลาหรือวัตถุดิบอื่นมาห่อข้าวซูชิ  ก่อนจะนำไปกดลงพิพม์ เพื่อให้เป็นซูชิรูปต่าง ๆ ตามพิมพ์น่ะค่ะ

6. บาราซูชิ (Bara Sushi) ... เป็นซูชิที่มีลักษณะการทำและการจัดจานเหมือนสลัด  โดยการนำข้าวซูชิและส่วนผสมอื่นที่เป็นหน้าซูชิ มาคลุกเคล้าให้เข้ากันก่อนทานน่ะค่ะ

7. โอนิกิริ (Onigiri) .... และสุดท้ายก็คือ โอนิกิริ ..... แม้หลาย ๆ คนจะรู้ว่าโอนิกิริจะเป็นข้าวปั้น  แต่ส่วนตัวพิมขอเอามาเข้าอยู่รวมในหมวดหมู่ซูชิด้วยน่ะค่ะ  เนื่องจากมีทั้งข้าวปรุงรส ไส้/หน้า และก็สาหร่าย เหมือนซูชิเลย ^^ .... โอนิกิริเนี่ยจะเป็นข้าวปั้นที่มีส่วนผสมอย่างอื่นอยู่ในข้าวปั้นด้วย เช่น ปลาแซลมอนชิ้นเล็กๆ , บ๊วย , ขิงดอง , สาหร่าย ฯลฯ   แล้วก็จะปั้นเป็นก้อนกลมบ้าง  เป็นก้อนทรงสามเหลี่ยมบ้าง หรือเป็นรูปอื่น ๆ  .... ตามแต่ใจคนปั้นน่ะค่ะ

จริง ๆ แล้ว ... ในโลกใบนี้ก็ยังมีซูชิอีกหลายประเภทค่ะ  เช่น จาคินซูชิ , โอโคโนมิซูชิ , มาเซะซูชิ  ฯลฯ  แต่ในวันนี้พิมขอติดเอาไว้ก่อน ยังไม่ขอเอ่ยถึง  เพราะว่ายังหาข้อมูลและรูปภาพประกอบไม่ค่อยได้ .... ไว้วันหน้าวันไหน พิมหาข้อมูลได้ จะเอามาเพิ่มเติมให้  เป็น  "เรื่องราวของ..ซูชิ ภาค 2" นะคะ .... ^^

:: ที่มาของรูป และเนื้อหา ::

www.hamamoto-house.com
http://partners.visitrenotahoe.com
http://www.imageholiday.com/
http://www.makisushi.net
http://ayuschka.blog.ru/
http://ficland.info/
http://www.sushiordeath.com/
http://www.eatmesushi.com/
http://bonnevivante.wordpress.com/
http://www.lets-make-sushi.com/
http://www.vegsource.com/
http://farm1.static.flickr.com/
http://www.tsukijijapaneserestaurant.com/
http://www.ja-minori.or.jp
หนังสือแม่บ้าน , หนังสือ H&C